Binnen twintig jaar naar een nieuwe energievoorziening

Binnen twintig jaar naar een nieuwe energievoorzieningAls we niets doen, stevenen we af op een mondiale temperatuurstijging van vier graden. Om desastreuse gevolgen te voorkomen, komt Urgenda met een plan voor een grootse omschakeling. Binnen twintig jaar naar een samenleving zonder fossiele brandstoffen. Het is mogelijk, zegt Marjan Minnesma, mits we onmiddelijk in actie komen.

We zijn op weg naar een wereld waar klimaatverandering desastreuze gevolgen zal hebben, tenzij we heel snel de uitstoot van broeikasgassen beperken. De situatie is veel ernstiger dan de meeste mensen zich realiseren. Inmiddels is het duidelijk dat we afkoersen op meer dan vier graden temperatuurstijging, als we niet snel actie ondernemen

Dit terwijl de wetenschap steeds ongeruster wordt en aangeeft dat twee graden temperatuurstijging eigenlijk al te veel is. Want zelfs als we de temperatuurstijging tot twee graden beperken, is de kans op gevaarlijke klimaatverandering nog steeds vijftig procent. Als je vijftig procent kans hebt het ravijn in te rijden, dan hang je aan de noodrem. Wij rijden gewoon door met 130 km/uur. Onverantwoord.

In recente artikelen pleiten topwetenschappers voor een maximum van 1 graad Celsius gemiddelde temperatuurstijging op aarde. Dan houden we het risico op gevaarlijke klimaatverandering klein. Twee graden zal voor onze beschaving tot desastreuze gevolgen leiden . Dit terwijl wij dat nu nog kunnen voorkomen en de aarde leefbaar kunnen houden en een volhoudbare samenleving kunnen creëren.

Omslag naar 100% duurzame energie: een enorme opgave

Alle fossiele brandstoffen zullen zoveel mogelijk moeten worden vervangen door groene grondstoffen en duurzame energiebronnen. Dat is een enorme opgave. Er is vaak gezegd dat het niet kan binnen twintig jaar en dat we minstens veertig jaar nodig hebben voor die transitie. Echter, onder druk wordt alles vloeibaar, we hébben simpelweg geen veertig jaar voor deze omslag.

In het rapport ‘Nederland – 100% duurzame energie in 2030’ willen we laten zien dat een
omschakeling naar een nagenoeg fossiel vrije samenleving binnen twintig jaar mogelijk is in Nederland, dat het voorstelbaar en betaalbaar is en dat de technieken en de mensen om dat te doen ook aanwezig zijn. Met dit rapport willen we een land met een duurzame energie voorziening in 2030 voorstelbaar maken.

Nu meteen beginnen met een andere levensstijl

Het is duidelijk dat alleen het opschalen van duurzame energiebronnen niet voldoende is. Ook gedragsverandering en een andere levensstijl horen bij de nieuwe economie. Die nieuwe levensstijl leidt tot een andere, maar wel comfortabele en gezondere manier van leven, met meer kwaliteit. Het vraagt wel om onmiddellijke actie. Actie om het wezenlijk anders te gaan doen. Actie van alle burgers, van het bedrijfsleven en van de overheid.

Als we niet meer dan 1 tot 1,5 graden temperatuurstijging willen toestaan, dan moeten we vanaf nu 6% minder CO2 gaan uitstoten, ieder jaar opnieuw om in 2100 op een aanvaardbaar niveau te eindigen. Als we daar tot 2020 mee wachten, moeten we vanaf dan 15% CO2 per jaar minder uitstoten voor hetzelfde effect. Dus hoe eerder we reduceren hoe beter en hoe meer kans we hebben om het leefbaar te houden op aarde.

Energie besparen, zelf opwekken en duurzaam centraal opwekken

Als we versneld naar een nieuwe energievoorziening willen, kunnen we niet wachten op de overheid. Ook het bedrijfsleven kan het niet alleen. Iedereen kan stappen zetten en iedereen kan morgen al beginnen. Dat is ook nodig, om het tempo te maken dat vereist is. Het zou wel enorm helpen als de overheid leiderschap toont en een beleid gericht op doorbraken inzet, in plaats van op incrementele verbeteringen.

Ons energieverbruik kan aanzienlijk naar beneden. Gas uit fossiele bronnen gaat eruit, we gaan elektrificeren. Daarnaast kunnen veel huizen en kantoren hun eigen duurzame energie opwekken. Alle resterende energie wordt duurzaam opgewekt, met behulp van vooral zon en wind en in mindere mate biomassa en aardwarmte.

We hebben ook de mobiliteitssector onderzocht en gezien dat het anders kan en beter. Naast technische oplossingen, zijn er ook andere trends, zoals auto’s delen en minder rijden. Om de hoge CO2-uitstoot in de voedselsector te verminderen moeten we minder vlees eten en meer plantaardige eiwitten, meer eten uit de regio en veel minder weggooien. De industrie hoeft slechts 2% energie per jaar te besparen om te voldoen aan de doelstellingen van ons rapport.

Een alternatief energiesysteem is goed mogelijk

Stel dat we in alle sectoren veel energie besparen en de veranderingen doorvoeren die we beschrijven, kunnen we dan genoeg duurzame energie opwekken om fossiele brandstoffen links te kunnen laten liggen? Houden we dan een betrouwbaar energiesysteem tegen aanvaardbare kosten en kunnen we dat realiseren met de beschikbare mankracht en middelen? Het antwoord op deze vraag is een volmondig ja.

De techniek en de kennis is aanwezig. Het enige wat nodig is, is het gevoel voor urgentie en een verandering van gedrag. Plus een robuuste en consistente aanpak voor de komende 20 jaar. Daar zullen we samen de schouders onder moeten zetten!

Daarmee is niet gezegd dat zo’n enorme omslag snel en makkelijk gemaakt is. Wij realiseren ons terdege dat het een enorme opgave is, waar we voor staan. Ook andere landen zullen de omslag moeten maken. Deze transitie is niet eerder vertoond, maar dat is geen reden om te beweren dat het niet kán. Het kan. We zijn tot veel in staat als we als samenleving samen de schouders eronder zetten. We hebben eerder in tien jaar de overgang van kolen naar gas gemaakt, we hebben de deltawerken gebouwd en nu vragen we de overtreffende trap.

Ons rapport wil de urgentie benadrukken en de discussie aanjagen, opdat we niet over twintig jaar zeggen ‘hadden we maar geweten hoe urgent het was’. Daarbij willen we ook laten zien dat er geen reden is om bij de pakken neer te zitten en iedereen inspireren mee te doen.

Marjan Minnesma is directeur van Urgenda. Dit is een verkorte versie van de inleiding van het rapport ‘Nederland – 100% duurzame energie in 2030’, dat op 14 maart verscheen.

You may also like...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>