Strobouw: waarom niet?

Strobouw: waarom niet?Het bouwen met stro is in Nederland relatief ondergewaardeerd. Dat is jammer, want behalve de goede isolerende eigenschappen, is het materiaal goedkoop en duurzaam. Architect Michel Post ziet langzaam de bekendheid –en de acceptatie- van stro als bouwmateriaal toenemen.

Men vraagt mij vaak: “waarom zou ik bouwen met stro ?”. Alhoewel dit een zeer legitieme vraag is, heb ik na meer dan tien jaar ervaring nog steeds geen pasklaar antwoord. Bouwen met stro is voor mij zo’n vanzelfsprekendheid, dat ik deze vraag doorgaans beantwoord vanuit de “waarom niet” redenatie: “waarom zou je niet bouwen met stro ?”

Bouwen met stro is simpel, eenvoudig en goed voor het milieu. Het creëert een goede en gezonde leefomgeving en is niet duurder dan welke ander bouwmethode ook. Sterker nog… het bouwen met stro is vaak een goedkoper alternatief. Toch lijkt er in het algemeen een behoefte te zijn om te zoeken naar de mitsen en de maren van deze bouwmethode. Om af te kunnen wijken van de meer traditionele manier van bouwen moeten we daarom met argumenten aantonen dat een gezondere en natuurlijke bouwwijze op alle fronten beter is.

De strobaal zelf vormt de buitenmuur

Stro is, naast een goede isolator, tevens een geluidsdemper en een stucdrager. De bouwmethode is simpel: in plaats van een buitenmuur op te bouwen met verschillende lagen, vormt de strobaal zelf de buitenmuur. Je hebt geen folies nodig, geen spouw en feitelijk gezien geen externe constructie, alhoewel dit laatste in Nederland niet geaccepteerd wordt. De dikte van de muur is dus afhankelijk van de dikte van de strobaal en daarmee is het afhankelijk van de manier waarop je de strobaal positioneert, liggend of staand. Omdat het voor de isolerende werking niet uitmaakt hoe de strobaal wordt neergelegd, past men de strobaal vaak staand toe, omdat hiermee de muur relatief gezien het smalste is. De dikte van een muur van stro is in dat geval vergelijkbaar met de dikte van een spouwmuur gemaakt van baksteen, namelijk 36 cm.

Het leuke van stro is dat het als materiaal plooibaar en vervormbaar is, zonder dat de sterkte of kwaliteit van een muur afneemt. Je kunt dus hele rechte woningen c.q. muren bouwen, maar ook hele schuine en ronde muren, tot zelfs overhellende muren. Het enige dat je hiervoor hoeft te doen is de strobaal in de gewenste vorm te duwen. Let er echter wel op dat de onder- en bovenconstructie dezelfde kromming moet kunnen volgen.

Stro is goedkoop en ecologisch

Eigenlijk is het niet logisch dat we in ons land zo weinig bouwen met stro. Doordat stro in feite een restproduct is, is het relatief goedkoop. Het verbouwen en oogsten kost weinig energie. Bovendien heeft stro maar korte tijd nodig om te groeien. De hoeveelheid stro die in Nederland geproduceerd wordt, ligt naar schatting op 1,1 miljoen ton per jaar.

Je zou denken dat gemeentes misschien niet blij zijn met alternatieve bouwmethodes als strobouw. Maar tot op heden is er nog nooit een bouwvergunning geweigerd of heeft een aanvraag langer geduurd dan anders. Sterker nog… doordat we met stro hebben gebouwd in bijvoorbeeld Veghel, werd het ons toegestaan om af te wijken van het net nieuwe bestemmingsplan. Hierin stond dat alleen met baksteen en hout gebouwd mocht worden en wij wilden de gevel met stuc afwerken. Omdat de gemeente duurzame architectuur wilde ondersteunen en stro als het meest ecologische bouwmateriaal beschouwde, kregen we toestemming om van de plannen af te wijken.

In het buitenland is strobouw meer geaccepteerd

Als je kijkt naar de ons omliggende landen dan kun je zien dat daar het bouwen met stro steeds grotere en professionelere vormen aanneemt, waarbij er ook steeds meer utiliteitsgebouwen worden gebouwd, zoals scholen en kantoren. Met name in Frankrijk en Duitsland is een ware explosie gaande als het gaat om bouwen met stro, dus waarom daar wel en hier niet?

Het antwoord op die vraag ligt verscholen in onze cultuur. “Wat de boer niet kent, dat eet hij niet” is een uitdrukking die we allemaal kennen en die wat mij betreft de kern van het antwoord weergeeft. We willen een vorm van zekerheid en controle als het gaat om onze woonomgeving en kiezen liever voor iets dat we kennen, dan voor het onbekende.

Een factor die ook een rol speelt, is dat het bouwen met stro niet wordt gedragen door architecten en aannemers. Hoe anders zou het zijn als er voldoende professionals zouden zijn die bekend zijn met het bouwen met stro, die het leuk vinden om op deze manier te bouwen en die zo overtuigd zijn dat ze mensen zouden stimuleren om op deze gezonde manier te gaan wonen.

Natuurlijke bouwmethode is geliefd bij bepaalde groep mensen

Gelukkig is er een breed netwerk aan het ontstaan van mensen die ervaring hebben met het bouwen met stro. Een netwerk dat steeds groter en groter wordt. Het gaat hierbij om mensen met specifieke ervaring in bijvoorbeeld strobouw of leembouw, maar ook om mensen die bijvoorbeeld weten hoe ze een rocket stove moeten bouwen of hoe ze een permacultuur tuin moeten aanleggen. Ik merk dat het bouwen met stro een bepaalde doelgroep aanspreekt die, naast het gezonde leefklimaat, het belang inzien van een natuurlijke bouwmethode in de directe woonomgeving. Steeds vaker ontstaan er collectieve groepen van opdrachtgevers die gezamenlijk een woonwijk creëren, waarbij samenhorigheid een belangrijk element is.

Doordat dergelijke initiatieven steeds vaker in de publiciteit komen, neemt hiermee de bekendheid van bouwen met stro toe en daarmee het vertrouwen van de consument. In Nijmegen heeft een woningbouwcorporatie besloten om voor 50 huurders een appartementengebouw van stro te gaan bouwen. Ook zullen in het nieuwe dierenpark in Emmen gebouwen van stro verrijzen, beide gebouwd door grotere en erkende aannemers.

Strobalen in de vorm die je wilt

Bouwen met stro lijkt met de nieuwe machine van Pim Hondeveld, “Straw Blocks Systems” een nieuwe weg in te slaan. Waar voorheen de strobalen direct van het land verwerkt werden, gaan ze nu eerst door een machine om ze op de juiste maat en pasvorm te krijgen. Hiermee is het mogelijk om de strobaal naar onze wensen te vervormen, in plaats van dat wij ons aanpassen aan de typische eigenschappen van het materiaal stro. Ik verwacht niet dat met deze nieuwe benadering het bouwen met stro een vlucht gaat nemen, maar het is zeker een goed alternatief die met name de meer professionele bouwer zal aanspreken.

Het gaat stapje voor stapje, maar zou het niet mooi zijn als we ons over een tijdje zouden kunnen afvragen: “waarom heb jij nog geen huis van stro?”

Michel Post is architect en bestuurslid van de Vereniging Strobouw Nederland. Hij is auteur van het boek ‘Bouwen met stro. Nederlandse huizen van ecologisch materiaal’
Voor meer informatie:
http://www.orioarchitecten.nl/
http://www.strobouw.nl

 

 

You may also like...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>